Actieplan Wetenschapscommunicatie
1. Over het actieplan
Algemeen
Binnen het globale wetenschaps- en technologische innovatiebeleid besteedt de Vlaamse overheid veel aandacht aan de popularisering van wetenschap, techniek en technologische innovatie. Het jaarlijkse actieplan 'Wetenschapscommunicatie' vormt het instrument dat de Vlaamse overheid hanteert om het beleid ter zake te implementeren. Voor het totale actieplan voorziet men in 2009 een budget van ca. 9,3 miljoen euro. In 2008 bedroeg het budget 9,14 miljoen euro.
Het departement Economie, Wetenschap en Innovatie stelt het actieplan op en staat in voor de coördinatie en de opvolging er van. Voor de uitvoering van de verschillende acties die men binnen het actieplan opzet doet de overheid een beroep op de inbreng van heel wat partners. De meeste partners zijn terug te vinden op het Wetenschapsinformatienetwerk.
Doelstellingen
Het actieplan wordt geënt op de in de beleidsnota 2004-2009 en jaarlijkse beleidsbrieven geformuleerde beleidsdoelstellingen, zijnde:
Beleidsdoelstelling 1: Het maatschappelijk draagvlak en imago van wetenschap, techniek en technologische innovatie verbeteren zodat er een grotere instroom is van jongeren naar het hoger onderwijs en meer specifiek naar wetenschappelijke en technisch/technologische studies.
Beleidsdoelstelling 2: Een werkbaar en integrerend kader aanbrengen voor zowel de eigen initiatieven als deze van overige actoren (of intermediairen: bedrijven, universiteiten en overige kennisinstellingen). Door de interactie tussen de actoren te bevorderen, kan de overheid, als katalysator de beoogde resultaten maximaliseren.
De doelstellingen die men binnen het huidige actieplan kan onderscheiden zijn:
- Het grote publiek sensibiliseren over het belang van wetenschap en technologie in onze samenleving;
- Gepopulariseerde informatie verstrekken over wetenschappelijke ontwikkelingen zodat de maatschappelijke debatten hierover op een correcte manier kunnen worden gevoerd;
- In samenwerking met het onderwijs bij jongeren interesse wekken voor wetenschap en technologie;
- De instroom van jongeren in wetenschappelijke en technologische richtingen verhogen.
Doelgroepen
De acties van het actieplan richten zich zowel tot de (schoolgaande) jongeren, leerkrachten als tot het groot publiek.
Download
Het Actieplan Wetenschapscommunicatie van 2009 kunt u hier downloaden. Beleidsnota's, beleidsbrieven en actieplannen van voorgaande jaren kunt u terugvinden onder Publicaties.
2. Wetenschapsinformatienetwerk
Het WIN maakt deel uit van het actieplan Wetenschapscommunicatie.
Het coördineren en structureren van het werkingskader voor de partners en actoren is een belangrijk aandachtspunt binnen het actieplan en wordt onder meer geconcretiseerd via de oprichting van het Wetenschapsinformatienetwerk (WIN). Het wetenschapsinformatienetwerk heeft tot doel informatie en expertise uit te wisselen zowel tussen alle organisaties die actief zijn op het vlak van wetenschapscommunicatie in Vlaanderen als met de overheid anderzijds . Het netwerk wordt sinds 2006 ondersteund door een elektronisch platform: www.wetenschapsinformatienetwerk.be. Op deze site kunnen organisaties zich lid maken van het netwerk en kunnen ze hun activiteiten en projecten bekend maken. Een maandelijkse nieuwsbrief houdt alle leden op de hoogte van de laatste berichtgevingen van alle leden. Door het verenigen van alle actoren in een overkoepelend platform wordt de aanwezige expertise in Vlaanderen in kaart gebracht.
Meer informatie over het WIN.
3. Internationaal kader
De verschillende actieplannen kaderen binnen de internationale tendensen in wetenschapsinformatie en wetenschapscommunicatie. Om deze tendensen op te volgen en te sturen neemt Vlaanderen actief deel aan de kaderprogramma's van de Europese Commissie. Momenteel loopt het zevende kaderprogramma voor onderzoek en technologische ontwikkeling waaraan Vlaanderen bijdraagt via het Science and Society programma. Ook neemt Vlaanderen deel aan verschillende werkgroepen van het Global Science Forum van de OESO zoals de werkgroep "Improving the Dialogue with Society on Scientific Issues" (2007-2009) en "Declining interest in Science and Technology studie among Youngsters" (2004-2006).
4. Startonderzoek
Het Startonderzoek Wetenschapsinformatie dat begin juli 2001 afgerond werd, had een dubbel doel:
- Het actieplan optimaliseren vanuit een analyse en het (eventueel) bijsturen van de bestaande acties rond wetenschapsinformatie.
- De krijtlijnen uitzetten voor het toekomstig wetenschapsinformatiebeleid vanuit een analyse van de huidige beleidscontext. Dit gebeurt door aanbevelingen te doen voor bijkomende beleidsdoelstellingen en doelgroepen, o.a. rekening houdend met de gender- en allochtonenproblematiek.
Het eindrapport van het startonderzoek bestaat uit drie deelrapporten:
- Een uitvoerige beschrijving van de beleidscontext in Vlaanderen;
- Conclusies en aanbevelingen;
- Micro-analyse van 4 Vlaamse acties.
In 2009 zal een nieuw soortgelijk onderzoek uitgevoerd worden. Een effectmeting en een impactstudie zullen nagaan of het actieplan in zijn geheel tegemoet komt aan de vooropgestelde doelstellingen en de nodige impact en effecten in Vlaanderen genereert. De bedoeling is om beleidsscenario's op korte, middellange en lange termijn te ontwikkelen op basis van een grondige analyse van de periode 2002-2008. De resultaten hiervan zullen de basis vormen voor de toekomstige actieplannen.
De rapporten kunt u terugvinden onder Publicaties.
5. Effectmetingen
De effecten van bepaalde acties van het Actieplan Wetenschapscommunicatie werden reeds gemeten. U vindt de effectmetingen terug onder Publicaties.
6. Bevraging natuurwetenschappen
Internationaal is vastgesteld dat de interesse voor wetenschap en technologie bij jongeren min of meer constant blijft tot de leeftijd van 14-15 jaar om daarna te dalen. Dit vertaalt zich dan in een lagere interesse voor wetenschap- en technologiestudies. Dit is net de leeftijd waarop in Vlaanderen de keuze voor het al dan niet volgen van een W&T-studie moet gemaakt worden.
In het kader van het actieplan Wetenschapsinformatie en Innovatie werd er daarom een bevraging online geplaatst om na te gaan hoe jongeren in het secundair onderwijs tegenover natuurwetenschappen staan. Deze online-enquête gebeurde in samenwerking met Klasse en liep van 24 oktober tot en met 31 december 2005.
De verwerking van de enquête gebeurde door een onafhankelijk bureau (Ipsos). Er werden in totaal 1533 enquêtes ingevuld.
De documenten over de enquêtes vindt u terug onder Publicaties.
7. Goedgekeurde projecten
| Projecten Wetenschapspopularisering 2009 | |
| Projectindiener | Titel |
|
Geselecteerde vervolgprojecten |
|
| Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen | Ik heb een vraag.be |
| Katholieke Universiteit Leuven | Graven om te weten |
| International Polar Foundation | Polar Quest |
| Arteveldehogeschool | Wetenschap in de lucht |
|
Geselecteerde nieuwe projecten |
|
| Essenscia vzw | I-Chem |
| Katholieke Hogeschool Sint-Lieven | Daar draait het om! |
| Erasmushogeschool Brussel | ZEROimpact |
| Katholieke Universiteit Leuven | Eurekas |
| Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen | BioGeoSafari |
Afdeling Onderzoek
Beleidsmedewerker
liliane.moeremans@ewi.vlaanderen.be, 02 553 56 55


